Geld verandert het spel echt

woensdag, 19 februari, 2014 om 23:35

Er wordt wel eens voorgesteld om het aantal vrijwilligers te vergroten door een financiële vergoeding tegenover de gewerkte uren te zetten: een vrijwilliger met uurloon zeg maar. De redenering is dan dat vrijwilligerswerk iets “belastends” is en dat er tegenover die belasting dan maar iets positiefs (het geld) gezet moet worden. Er is behoorlijk wat literatuur over de effecten van beloningen en die literatuur draait dan veelal om de vraag of de “intrinsieke motivatie” wel of niet wordt ondermijnd door de beloning. In de komende posts komen enkele aspecten van dit vraagstuk naar voren.

In een mooi onderzoek laten Uri Gneezy en Aldo Rustichini zien dat de gevolgen van pogingen gedrag te beïnvloeden met relatief kleine geldbedragen niet altijd zo uitpakken als je zou verwachten. In hun onderzoek – in Israel –  ging het om een lage boete op het te laat komen ophalen van kinderen uit de opvang. De verwachting vooraf was dat een boete het aantal te laat opgehaalde kinderen – of eigenlijk het aantal te laat komende ouders – zou verlagen.

Er werden twee groepen van dagverblijven samengesteld. De controlegroep bestond uit dagverblijven waar niets veranderde gedurende het experiment. De experimentele groep bestond uit dagverblijven waar eerst 4 weken werd gekeken hoe het ging, waarna in de vijfde week een boete werd opgelegd als een ouder te laat was bij het ophalen van kind of kinderen. De boete werd weer afgeschaft aan het begin van de 17e week. De resultaten zijn te vinden in de onderstaande grafiek: een fine is een boete.

apriceisafine

Tot verrassing van velen ging het aantal ouders dat te laat kwam door het invoeren van de boete omhoog.  Zelfs toen de boete weer werd teruggedraaid bleef het aantal ouders dat te laat kwam op het verhoogde niveau hangen.

De auteurs dragen meerdere verklaringen aan, maar gaan er uiteindelijk van uit dat het invoeren van de boete het “spel” tussen ouders en dagverblijf verandert. Dat spel draait dan om hoe ouders hun – incomplete, want ruimte voor interpretatie latende – afspraken met de opvang interpreteren. Zonder boete lijkt er sprake te zijn van een “sociaal contract” waarin ouders zich realiseren dat als zij te laat komen, de leiding daarvoor moet opdraaien. Dat zorgt voor een zekere disciplinering. Na het invoeren van de lage boete lijkt het spel meer te worden ” ik betaal voor het recht te laat te mogen komen” en wordt het dus veel meer een financieel contract. Het lijkt verder  bovendien zo te zijn dat een eenmaal “te kopen recht” ook na het vervallen van de mogelijkheid tot kopen als een “recht” wordt gezien: ouders blijven hun kinderen te laat ophalen.

Al met al dus voldoende reden om voorzichtig te zijn met het sturen van gedrag met geld in situaties waarin sociale contracten een rol spelen. Dat geldt dan dus ook voor vrijwilligerswerk. De auteurs vatten het bovenstaande mooi samen met de titel van hun artikel: “a fine is a price” – een boete is gewoon een te betalen prijs.

De post is met toestemming overgenomen van www.civilsociety010.nl en eerder verschenen in juni 2012.

De literatuur:
Uri Gneezy, Aldo Rustichini. A Fine is a Price.  Journal of Legal Studies, vol. 29. issue 1, 2000, pp. 1-17

4 reacties op “Geld verandert het spel echt”

  1. M Ginneken zegt:

    Het is inderdaad bij ons ook gebleken dat de mensen die een vergoeding kregen juist omgekeerd gedrag gingen vertonen. De relatie werd werknemer werkgever. En hoe kan ik zo rijk mogelijk worden met de minste inspanning.

    Terwijl boetes juist met berekening werden gebruikt. Mensen met geld rekenen na of het lekker op je gemak en dan meer een boete betalen deze investering wel waard was. Terwijl als het gaat om er op tijd zijn omdat er er mens op jouw moet staan wachten dat anders ligt. Sociale controle neemt het dan over.

    • Rolf de Jong zegt:

      Binnenkort nog een post over het effect van een kleine “beloning” op motivatie. De titel van het artikel zegt al veel: “pay enough or don’t pay at all”.

  2. M Ginneken zegt:

    Overigens is het helaas vind ik dat er zwart wit wordt gereageerd vanuit instellingen en overheid op het vraagstuk beloningsbeleid vrijwilligerswerk.

    Daarom bestrijd ik het woord vrijwilligers. Als het gaat om publieke dienstverlening. Deze groep investeert op de samenleving.En het minste wat de samenleving kan doen is hen daarvoor te belonen door onkosten die ze maken te vergoeden. En hen het 1e recht te geven op financiering boven ingehuurde partijen. ( er is in Engeland daar een goed functionerende wet op die vertaald zou kunnen worden naar de Nederlandse situatie,de local bill. Het voorrecht op buurtbewoners op ondersteuning als ze zaken zelf gaan regelen op ingehuurde dienstverleners als het gaat om overheidsfinanciering)

    Zolang ingehuurde partijen zorgen voor cohesie en zorg en andere diensten en daar bakken geld voor krijgen kun je niet wijkbewoners opzadelen met onkosten als ze het zelf willen doen..

  3. […] een vorige post beschreef ik een onderzoek van Gneezy en Rustichini dat liet zien dat financiële prikkels en […]


Reageer